Zdumiewające początki motocyklowych marek. Jak ewoluowały ich loga?

Właściwie większość obecnych firm motocyklowych wcale nie zaczynała od produkcji motocykli ale zupełnie innego asortymentu, np. Yamaha wyprodukowała pierwsze w Japonii pianino, a firma pana Suzuki budowała krosna tkackie. Nawet Indian zaczynał od rowerów…

Oczywiście było również wiele firm, które zajmowały się produkcją motocykli, nawet przez dekady, ale w pewnym momencie zrezygnowały z jednośladów. Dobrym przykładem jest firma Laurin & Klement założona w 1895 roku w miejscowości Mladéj Boleslav, znajdującej się wówczas w graniach Austro-Węgier. Firma Wacława Klementa i Wacława Laurina produkowała w szczytowym okresie, czyli w 1907 roku, ponad 3000 motocykli rocznie.

Dla porównania, w zakładach Harleya-Davidsona budowano w tym czasie 150 motocykli i amerykańska firma do dziś chwali się tym faktem. Mimo wielu sukcesów konstrukcji Laurin & Klement, czeska firma zaprzestała produkcji jednośladów już w 1912 roku.

Indian, lata 20. XX w. Foto: Indian Motorcycle
Indian, lata 20. XX w. Foto: Indian Motorcycle

Nasze małe zestawienie jest bardzo subiektywne i dotyczy najciekawszych, wybranych przez nas marek. Zobaczcie skąd wzięły się ich nazwy. I jeszcze jedno. Osobna sprawa to logotypy poszczególnych firm, które zmieniały się na przestrzeni lat tak bardzo, że niektóre wczesne wersje są dziś nie do odróżnienia do aktualnych, np. KTM. Możecie je zobaczyć na zdjęciach poniżej.

Indian Motorcycle

Początkowo firma założona w 1897 roku przez George M. Hendee produkowała rowery i nazywała się Hendee Manufacturing Company. Warto dodać, że Hendee był zapalonym cyklistą, który już w wieku 16 lat zdobył tytuł rowerowego mistrza amatorów, czyli United States National Amateur High Wheel Championship. To był początek niezwykłego pasma sukcesów. Hendee był pierwszym, rowerowym mistrzem Ameryki i zwyciężył w 302 wyścigach z 309!

Fot. Logo Indian na przestrzeni dekad

W 1892 roku Amerykanin wycofał się z wyścigów i w oparciu o swoje doświadczenia zaczął budować rowery. Pierwsze modele nazwano Silver King, Silver Queen i American Indian. Od nazwy tego ostatniego, później skróconej do – Indian – wzięła się nazwa marki. Co ciekawe, Hendee zainteresował się opcją silnika w ramie dlatego, że chciał aby rowery były szybsze. To był impuls, który doprowadził niewielką manufakturę na sam szczyt.

DKW

Duński inżynier Jorgen Skafte Rasmussen założył w 1905 roku w Niemczech, wraz z wspólnikiem, fabrykę maszyn, wyrobów metalowych i armatury. Od 1907 roku firma rozwijała się bardzo dynamicznie. Wybuch I Wojny Światowej nie przeszkodził Rasmussenowi  w biznesie.

Fot. Logo DKW na przestrzeni dekad

Przewidujący Duńczyk zdał sobie jednak sprawę, że wojna oznacza trudności z benzyną, dlatego rozpoczął eksperymenty z napędem parowym. Mimo że efekty nie były zadowalające, to tym działaniom firma zawdzięcza swój znak – wulkan z czerwonym płomieniem i białą parą, oraz napis DKW, który był skrótem od Dampf-Kraft-Wagen (pojazd parowy).

Skrót DKW okazał się bardzo uniwersalny i pojemny. Kiedy firma rozpoczęła produkcję małych silniczków spalinowych o pojemności 25 cm3, które służyły do napędu mechanicznych zabawek, klienci często tłumaczyli sobie nazwę jako Das Kanben Wunsch, czyli… „marzenie chłopców”. Warto wiedzieć, że DKW było przez pewien czas właścicielem Audi.

Fot. Kilka późniejszych wariantów logotypu DKW

Od DKW wywodzi się także świetnie znana w Polsce marka MZ (Motorradwerk Zschopau) oraz jej najsłynniejsze modele jak ES, TS i bezkonkurencyjny ETZ. Fabryka DKW znalazła się po II Wojnie Światowej w radzieckiej strefie okupacyjnej, później NRD i dlatego została przemianowana na MZ.

NSU

Jedna z najstarszych niemiecki wytwórni motocyklowych – Neckarsulmer Fahrradwerke AG, powstała z dawnej fabryki maszyn do szycia, założonej w 1880 roku. Nazwa wyrobów tej firmy – NSU – to skrót od Neckarsulmer Strickwaren Union. Aby rozszyfrować ten zwrot wystarczy wiedzieć, że siedzibą NSU było miasto Neckarsulm, leżące u zbiegu rzek Neckar i Sulm. Od 1887 roku fabryka produkowała rowery a pierwszy motocykl skonstruowano w 1901 roku (wyposażono go w szwajcarski silnik Zedel).

Fot. Logo NSU na przestrzeni dekad

Warto jeszcze wspomnieć, że NSU również ma wiele wspólnego z wspomnianym już Audi. Do fuzji doszło w 1969 roku. Przez pewien czas przedsiębiorstwo nazywało się Audi NSU Auto Union AG. Dziś 99,55 % akcji spółki posiada Volkswagen AG.

KTM

W 1934 roku austriacki inżynier Johann Hans Trunkenpolz otworzył warsztat mechaniczny i sklep w Mattighofen, w Górnej Austrii. Co ciekawe zaledwie trzy lata później Trunkenpolz zawiązał współpracę i rozpoczął sprzedaż motocykli DKW. Jego sklep był znany jako Kraftfahrzeug Trunkenpolz Mattighofen, ale nazwa KTM nie został wówczas zarezerwowana.

Firma świetnie prosperowała do początku lat 50. ubiegłego wieku, kiedy spadło zapotrzebowanie na usługi oferowanego przez przedsiębiorczego Austriaka. To wówczas zaczął myśleć o produkcji własnych motocykli i już w 1951 roku zbudował pierwszy egzemplarz Moser-KTM 100, który w dużej mierze był samodzielnym projektem konstruktora, poza silnikiem Rotax Fichtel & Sachs.

Fot. Logo KTM na przestrzeni dekad

Nieco później do Trunkenpolza dołączył Ernst Kronreif, który okazał się doskonałym partnerem, zaś firma zyskała oficjalną nawę KTM Motor Vehicle KG Kronreif & Trunkenpolz Mattighofen. Jako ciekawostkę warto dodać, że dzienna produkcja KTM wynosiła w 1955 roku około 20 pojazdów.

Kawasaki

Początki Kawasaki sięgają 1878 roku. W tym czasie Shozo Kawasaki stworzył przedsiębiorstwo stoczniowe, a kilka lat później spółkę Kawasaki Dockyard. Firma zajmowała się głównie budową statków aż do 1906 roku. W kolejnych latach powstawały nowe firmy w ramach koncernu oraz nowe linie montażowe, m.in. maszyn, wagonów i urządzeń dla kolei.

To firma Kawasaki wyprodukowała pierwszy japoński, metalowy samolot. Departament lotniczy szybko przekształcił się w kolejną samodzielną firmę o nazwie Kawasaki Aircraft. Warto wiedzieć, że to właśnie ta firma skonstruowała w 1961 roku pierwszy motocykl Kawasaki.

Fot. Logo Kawasaki na przestrzeni dekad

Poszczególne odłamy, samodzielne firmy, zostały ponownie zjednoczono w 1969 roku i od tej pory funkcjonują, jako Kawasaki Heavy Industries. Mimo że dziś kojarzymy japońską markę głównie z motocyklami, to dochody firmy pochodzą przede wszystkim z budowy statków, maszyn i z wielkich inwestycji budowlanych.

Założyciel Kawasaki był początkowo kupcem z Nagasaki, naówczas jedynego miejsca w Japonii otwartego na Zachód. Mając 27 lat, Shozo Kawasaki założył firmę transportową w Osace, która jednak upadła, gdy jego statek towarowy zatonął podczas burzy. Kawasaki badał morskie szlaki dla Ministerstwa Finansów i był również wiceprezesem morskiej poczty, która działała w oparciu o statki parowe.

Shozo Kawasaki przeżył również kilka katastrof morskich, które zniechęciły go do kiepskich japońskich statków i popchnęły w kierunku znacznie lepszych konstrukcji europejskich i angielskich. Stąd również późniejsze zainteresowanie przemysłem stoczniowym i budową takich jednostek. Być może gdyby Shozo Kawasaki nie został kiedyś rozbitkiem, nigdy nie powstałyby motocykle Kawasaki.

Piaggio

Nazwa jednej z najsłynniejszych włoskich marek wywodzi się od trzech braci Piaggio, chociaż to najmłodszy Enrico Piaggio pierwszy otworzył fabrykę, wówczas związaną z przemysłem morskim (1882 r.). Dwa lata później Rinaldo Paggio uruchomił swoją firmę Piaggio & C, która od 1889 roku działała w sektorze kolejowym. Pierwsze lata produkcji Piaggio obejmowały wyposażenie statków i okrętów, a następnie wagonów kolejowych, lokomotyw i tramwajów oraz wozów dostawczych.

Fot. Logo Piaggio na przestrzeni dekad

W okresie I Wojny Światowej firma zajęła się konstruowaniem samolotów, w tym wodnopłatów. Bodajże najsłynniejszym modelem był czterosilnikowy bombowiec Piaggio P108, który występował zarówno w wersji cywilnej jak i wojskowej.

Spotkanie z branżą motoryzacyjną nastąpiło dopiero sześćdziesiąt lat po założeniu firmy, w 1943 roku. Warto dodać, ze obecnie w skład Piaggio Group wchodzą inne słynne marki, np. Aprilla, Moto Guzzi, Gilera i Derbi.

Suzuki

Micho Suzuki miał 20 lat, kiedy w 1909 roku założył swoją pierwszą firmę zajmującą się sprzedażą krosien tkackich. Suzuki był bardzo pomysłowym i przedsiębiorczy człowiekiem, który dość szybko sam zaczął budować i ulepszać krosna. W 1929 roku stworzył zupełnie nowy typ maszyny tkackiej, która cieszyła się olbrzymim wzięciem również poza granicami Japonii. Suzuki opracował przeszło 120 patentów, natomiast przemysłem motoryzacyjnym zainteresował się dopiero po II Wojnie Światowej.

Fot. Logo Suzuki na przestrzeni dekad

Pierwszym jednośladem Suzuki był rower z silnikiem spalinowym o bardzo niejapońskiej nazwie „Power Free”. Tani i prosty motorower trafił do sprzedaży w 1952 roku. Był to dwusuw z silnikiem 36 cm3, który umożliwiał jazdę z silnikiem lub bez, za pomocą samych pedałów.

Obecnie Suzuki produkuje również silniki elektryczne, generatory prądotwórcze i słynne silniki zaburtowe oraz instrumenty medyczne. Do Suzuki należą również prawa do słynnych organów Hammonda, które niegdyś zastąpiły organy piszczałkowe w kościołach USA.

Honda

Podobnie jak inne słynne japońskie marki nazwa firmy wywodzi się od nazwiska jej założyciela – Soichiro Hondy. Młody Honda pomagał ojcu w naprawie rowerów, ale bardzo szybko, bo zaledwie w wieku 15 lat, opuścił dom rodzinny i znalazł prace w warsztacie samochodowym. W 1927 roku właściciele warsztatu Ar Shokai, widząc zaanagażowanie Hondy, zaproponowali mu, żeby założył własną filię firmy w rodzinnym mieście, na co przystał.

Pomysłowy Japończyk już dwa lata później opatentował metalowe szprychy własnego pomysłu. O tym, jak uparty był Honda, świadczy fakt, że kolejnym wynalazkiem, własnego pomysłu pierścieniami tłokowymi, próbował zainteresować Toyotę. Znakomita już wówczas firma odrzuciła projekt Japończyka, jako niespełniający jej standardów. Przez dwa lata Soichiro dopracowywał koncepcję i ostatecznie podpisał kontrakt z Toyotą, a kilka lat później sprzedał potentatowi technologię produkcji pierścieni tłokowych.

Fot. Logo Hondy na przestrzeni dekad

Pierwszy motorower Hondy powstał w 1947 roku, natomiast motocykl o nazwie „Dream D” i pojemności 98 cm3 wyprodukowany został w 1949 roku. Sukces był ogromy, już dwa lata później Honda otwiera kolejne dwie fabryki i konstruuje pierwszy samochód.

Ducati

W 1922 roku zaledwie dziewiętnastoletni student fizyki Adriano Ducati przeprowadzał serię eksperymentów w zakresie wciąż nowego medium, jakim było radio i jego praktyczne zastosowanie. Piętnastego stycznia 1924 roku udało mu się za pomocą samodzielnie zbudowanego urządzenia nawiązać łączność radiową ze Stanami Zjednoczonymi. Było to w owym czasie nadzwyczajne wydarzenie.

To początek wielkiej przygody Ducati. Kiedy Bruno Cavalieri Ducati, Adriano Ducati i Marcello Ducati zakładali swoją firmę w lipcu 1926 roku suma ich wieku nie przekraczał pięćdziesiątki. „Società Scientifica Radio Brevetti Ducatie” (Towarzystwo Naukowe Radio Brevetti Ducati w Bolonii) była rodzinną firmą pod przewodnictwem nestora rodu Antonio Cavalieri Ducati. Panowie Ducati rozpoczęli produkcję od lamp próżniowych, kondensatorów i komponentów radiowych.

Fot. Logo Ducati na przestrzeni dekad

Produkcja kondensatorów i elementów elektronicznych zajęła ostatecznie wszystkich braci, ale szybko powstały nowe rozległe działy badawcze firmy, m.in. optyki, mechaniki, zaś niewiele później Włosi rozpoczęli produkować również aparaty i obiektywy fotograficzne, a następnie kasy i maszynki do golenia. Podczas gdy Adriano miał umysł techniczno-naukowy, Bruno zajął się administracją i finansową stroną firmy.

Pierwszy jednoślad Ducati bazował na silniku firmy SIATA z Turynu. „Cucciolos”, co po włosku oznacza szczeniaka, miał 48cm3 pojemności i rozpędzał się do 64 km/h. Bracia Ducati szybko zrezygnowali z oryginalnej nazwy na rzecz nowej, czyli „45M” i „65TL”.

BMW

Obok Harleya-Davidsona chyba najlepiej znana historia nazwy firmy. BMW to oczywiście skrót od Bayerische Motoren Werke. Początki firmy sięgają pierwszych lat XX wieku, kiedy to Gustav Otto i Karl Rapp rozpoczęli działalność gospodarczą w dziedzinie lotnictwa.

Najciekawsze jest jednak logo BMW, które niemal niezmienione pozostaje od lat 20. ubiegłego wieku, zaś charakterystyczny motyw na środku logo do dziś często mylony jest ze śmigłem. Rzeczywiście BMW wywodzi się z przedsiębiorstwa Rap-Motorenwerke (niem. Zakłady Silnikowe Rapp sp. z o.o.), założonego przez wspomnianego Karla Rappa i Juliusa Ausplitzera. Fabryka w istocie wytwarzały silniki do samolotów. Znakiem tej firmy było jednak okrągłe logo z nazwą w górnej części i czarna figurą szachową – skoczkiem – w środku.

Fot. Logo BMW na przestrzeni dekad

W przypadku BMW sylwetkę skoczka zastąpiono kolorami białym i niebieskim, czyli flagi Bawarii, zaś nazwę Rapp zmieniono na BMW i podobnie jak w oryginale umieszczono w górnej części logotypu. Warto wspomnieć, że pierwszym pojazdem z tym właśnie logo był motocykl – model R32 z 1923 roku, a pierwszym samochodem model 3/15 PS.

%d bloggers like this: