Sokół to polski motocykl, który stał się legendą ćwierć wieku przed powstaniem Junaka i WSK. Dlaczego?

Dziś przypada Dzień Polskiego Państwa Podziemnego, a więc tematyka informacji musi być patriotyczna. Przypomnijmy zatem Sokoła, czyli przedwojenny, polski motocykl, który brał udział m.in. w kampanii wrześniowej i mimo upływu wielu dziesięcioleci, wciąż budził podziw oraz emocje swoim surowym pięknem.

sokół_01
Sokół 1000 z CKM przeciwlotniczym. Foto: Narodowe Archiwum Cyfrowe (Sygnatura: 1-P-2876-36)

Sokół powstał w Państwowych Zakładach Inżynierii w Warszawie, ale nie był pierwszym polskim seryjnie produkowanym motocyklem, tylko drugim. Pierwszym był model CWS M55.

Konstruktorem, który przyczynił się do powstania Sokoła, był inż. Zygmunt Okołów, który wzorował się na jednośladach amerykańskich. Prototyp wyjechał z hali montażowej w 1932 roku, zaś już na początku 1933 roku rozpoczęto seryjną produkcję.

Sokół produkowany był aż do września 1939 roku, powstało około 3000 egzemplarzy, warto jednak zaznaczyć, że był to motocykl o pojemności skokowej 995 cm3, czyli słynny model Sokół 1000 M111, natomiast niewiele później powstały jeszcze mniejsze; Sokół 600, Sokół 500 i Sokół 200. Ostatnia jednostka jest bardzo rzadka, zachowały się tylko trzy egzemplarze.

Sokół_02
Kurier Poczty Polskiej na Sokole 1000. Foto: Narodowe Archiwum Cyfrowe (Sygnatura: 1-G-5481)

Czym dysponował Sokół 1000? Konstrukcja opierała się na dwucylindrowym, czterosuwowym, widlastym silniku o mocy 20-22 KM. Skrzynia biegów sterowana była ręcznie, zaś sprzęgło nożnie. Pojazd mógł osiągnąć do 100 km/h. Z wózkiem ważył ok. 375 kg.

Sokół 1000 to potężny jednoślad dostosowany do potrzeb wojskowych, co oznacza, że musiał być niezawodny w każdych warunkach i niezwykle wytrzymały. Mimo że ciężki i o małej mocy, cieszył się zasłużoną renomą, bo był odporny i trwały. Sokół stał się częścią naszej rodzimej historii i to nie tylko historii motoryzacji, lecz również polskiej wojskowości.

Najcięższy polski motocykl z lat 30. XX wieku ma niezwykłą historię. Brał udział w kampanii wrześniowej, część egzemplarzy trafiła również na Węgry i do Rumunii. Są dowody na to, że Sokoła 1000 używano z powodzeniem w walkach pod Stalingradem.

Oczywiście dziś są to maszyny bardzo drogie i nieliczne. Jeszcze kilka lat temu Sokoła można było kupić za około 50 tys. złotych. Aktualnie oryginalny egzemplarz kosztuje powyżej 150 tys. złotych. W miarę kompletnych egzemplarzy zachowało się około trzydziestu.

Motocykl Sokół 1000 ( CWS M 111 ) 1935. Źródło: You Tube, 16mm.pl

Po wojnie, w nowej, trudnej rzeczywistości, nikt nie potrzebował tak dużych maszyn. Powojenna historia produkcji Sokoła to tylko epizod w postaci produkowanego od 1947 do 1950 roku modelu 125 cm3. Była to całkiem udana konstrukcja wzorowana na niemieckim, świetnym motocyklu DKW RT 125.

Na koniec przypomnijmy jeszcze, że w nocy z 26 na 27 września 1939 roku, chwilę przed kapitulacją Warszawy, generał Michał Karaszewicz wraz z grupą oficerów zawiązał tajna organizację Służba Zwycięstwu Polski. Tym samym zapoczątkowano powstanie Polskiego Państwa Podziemnego, które było ewenementem na skalę całej okupowanej Europy.

Za datę końca tajnych struktur państwa polskiego przyjmuje się styczeń 1945 i aresztowanie komendanta głównego AK Leopolda Okulickiego.

Źródło: opracowanie własne

%d bloggers like this: